Fidelio~Leonore

Een nieuwe blik op Beethovens enige opera
Het Arsenaal - I SOLISTI - Gaea Schoeters - Charlotte Vandermeersch

© Diego Franssens

In 2027 is het 200 jaar geleden dat Ludwig van Beethoven zijn laatste adem uitblies. Zijn biografie eindigt in Wenen, maar de wortels van het verhaal zijn te vinden in Mechelen, waar zijn grootvader als eerste musicus van de familie geboren werd. Een bijzondere aanleiding om in het Beethovenjaar ook in Mechelen een groots en betekenisvol project op te zetten: Fidelio ~ Leonore.

Het verhaal draait om Leonore, die zich vermomt als man om haar geliefde Florestan uit de gevangenis te bevrijden. Onder de naam Fidelio weet ze door te dringen tot het hart van de gevangenis, waar Florestan onterecht vastzit vanwege zijn politiek activisme. Wat begint als een heldhaftige wanhoopsdaad van Leonore om haar man te bevrijden, verandert langzaam in een emancipatieproces – zeker als Marzelline, de dochter van de bewaker, verliefd op haar wordt en Leonore zich vragen begint te stellen bij haar leven met Florestan. Wat gebeurt er met de liefde wanneer ze maandenlang geen wederwoord vindt? Terwijl Florestan in een vochtige kerker wegkwijnt en alleen nog spreekt in hallucinaties. Zal hij nog wel dezelfde man zijn, vraagt ze zich af. Vermomd als man verbergt ze haar identiteit om hem te redden, maar ontdekt ze tegelijkertijd een nieuwe onafhankelijke positie. Wil ze haar leven laten bepalen door de consequenties van zijn politieke keuzes, of zoekt ze haar eigen weg?

De kern van dit verhaal ligt niet in een heldendaad of abstract pleidooi voor gerechtigheid, maar in de ontvoogding van een vrouw die, alleen achterblijvend, haar leven en liefde opnieuw evalueert. Haar vermomming als Fidelio is tegelijk slim verzet én het begin van een nieuw bestaan – met of zonder Florestan. Zo wordt dit een bevrijdingsverhaal dat balanceert op de grens tussen trouw, liefde en autonomie, gedreven door de spanning van een relatie waar nabijheid onmogelijk is en nieuwe perspectieven zich openen.

De muziek is niet triomfantelijk, maar verscheurd. Achter de koorzangen en hymnen ligt een ondertoon van pijn, verlangen, bijna breekbare tederheid. Het slot mag dan jubelend klinken, het is ook fragiel: een geluk dat maar net standhoudt, een omhelzing die net te intenser is omdat ze bijna verloren was – of omdat ze een afscheid in zich draagt, tussen twee mensen die elkaar liefhebben, maar respecteren dat ze elk een andere weg kiezen – net omdat ze van elkaar houden?

Met een nieuw libretto van Gaea Schoeters, waarin Leonore opnieuw de kern van het verhaal wordt, en in een regie van Ruud Gielens die het relationele drama centraal stelt, krijgt de opera haar volle geladenheid terug. Geen bevrijdingsfeest, maar een intieme confrontatie met de vraag hoever je voor liefde kunt gaan – en wat er van twee mensen overblijft als ze elkaar terugvinden na de afgrond. Zijn ze nog wie ze voordien waren, kunnen ze nog samen verder? I SOLISTI laat zich daarbij inspireren door een historische blazersbewerking van Wenzel Sedlak (1815), aangevuld met nieuwe arrangementen van Alain Craens, en het geheel krijgt extra glans door de vertolking van Charlotte Vandermeersch als Leonore.
Fidelio ~ Leonore wordt dus veel meer dan een herneming van een klassiek werk. Het is een artistiek statement, waarin verleden en heden elkaar ontmoeten. Het eert Beethoven, maar plaatst tegelijkertijd de vragen die hij stelde opnieuw midden in onze tijd. Wat betekent liefde wanneer ze verbonden wordt met actie? Hoe verhouden recht en macht zich tot elkaar? En hoe kunnen kunst en muziek een stem geven aan het verlangen naar vrijheid?

---

• Credits

  Een productie van
  Het Arsenaal, I SOLISTI & Lunalia Festival Mechelen
  In coproductie met Perpodium, gerealiseerd met de steun van de taxshelter maatregel van de Belgische Federale Overheid via Flanders Tax Shelter

  Muziek:
  Ludwig Van Beethoven – Fidelio (bewerking Wenzel Sedlak – 1815)
  Alain Craens – Bewerkingen Fidelio (2027)

  Tekst:
  Gaea Schoeters

  Regie:
  Ruud Gielens

  Muzikale leiding:
  Francis Pollet

  Acteurs:
  Charlotte Vandermeersch – Leonore
  Pieter Genard – Fidelio
  Femke Stallaert
  Willy Thomas

  Musici:
  I SOLISTI

---

Speellijst